Αλλαγή της ΚΑΠ προς τη βιώσιμη ανάπτυξη ζητούν οι βιοκαλλιεργητές

Η Ομοσπονδία της των Κινημάτων για τη Βιολογική Γεωργία στην ΕΕ (IFOAM EU) απέστειλε στις 19 Ιανουαρίου επιστολή στον Επίτροπο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης Φιλ Χόγκαν, ζητώντας μια «θεμελιωδώς νέα προσέγγιση» για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ).

Σύμφωνα με τους βιοκαλλιεργητές, εάν η ΕΕ επιθυμεί να επιτύχει τους Στόχους των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs), τότε η βιωσιμότητα του τομέα των γεωργικών ειδών διατροφής θα πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής της.

Πιστεύουν ότι η σημερινή ΚΑΠ έχει επικεντρωθεί πολύ στην ανταγωνιστικότητα του τομέα, κάτι που βοήθησε μια στρατηγική προσανατολισμένη στις εξαγωγές, αλλά η οποία έχει επίσης υπονομεύσει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση προκλήσεων, όπως η επισιτιστική ασφάλεια και η κλιματική αλλαγή. Σε έγγραφο πολιτικής αναφορικά με το μέλλον της ΚΑΠ μετά το 2020, οι βιοκαλλιεργητές τόνισαν ότι λιγότερο από το 30% των δαπανών της ΕΕ αφορά τα περιβαλλοντικά μέτρα, ενώ οι πράσινες επενδύσεις αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 1,5%.

Το έγγραφο επεσήμανε μια «μαζική έξοδο» των αγροτών λόγω της αστάθειας της αγοράς, καθώς και τις επιπτώσεις της εντατικής βιομηχανικής γεωργίας στη χρήση γης και την αλλαγή του κλίματος. «Οι επικείμενες μεταρρυθμίσεις της ΚΑΠ πρέπει να οδηγήσουν σε μια νέα συμφωνία μεταξύ των αγροτών και των πολιτών, η οποία να ενισχύει τις περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές επιδόσεις του τομέα των γεωργικών ειδών διατροφής» αναφέρει η επιστολή, υπογραμμίζοντας ότι ένα νέο μοντέλο γεωργικών ενισχύσεων θα πρέπει να καθοριστεί με βάση τα αγρο-οικολογικά πρότυπα.

«Δημόσιες δαπάνες για δημόσια αγαθά»

Οι βιοκαλλιεργητές τόνισαν ιδιαίτερα ότι τα γεωργικά δημόσια αγαθά (δηλαδή αυτά που προωθούν τη βιοποικιλότητα, το καθαρό νερό, την προστασία των εδαφών, την καλή διαβίωση των ζώων, την προστασία του τοπίου, τη βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών, κλπ) θα πρέπει να αναγνωριστούν από τις αγορές, καλώντας την Επιτροπή να προχωρήσει σε ένα νέο μοντέλο των γεωργικών ενισχύσεων.

Σύμφωνα με τους αγρότες, υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός καταναλωτών στην ΕΕ που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για τρόφιμα που παράγονται με υψηλότερα πρότυπα βιωσιμότητας και της ποιότητας, ωστόσο ο αριθμός των αγροτών οι οποίοι παράγουν με αυτόν τον τρόπο είναι ακόμη περιορισμένος. «Η πλήρης εφαρμογή της αρχής του δημόσιου χρήματος για δημόσια αγαθά θα αρχίσει να χτίζει πιο στέρεα θεμέλια για την ενσωμάτωση της υψηλής ποιότητας στην παραγωγή τροφίμων και θα συνδράμει την Ευρώπη να ξεκινήσει την σταδιακή κατάργηση σημερινής προσέγγισης της παραγωγής «φθηνών τροφίμων» για τις παγκόσμιες αγορές», σημείωσαν οι βιοκαλλιεργητές.

Ένας ενιαίος πυλώνας

Ο IFOAM EU αναφέρει ότι για να γίνει αυτή τη διαδικασία πραγματικότητα, ξεκινώντας από το 2021 η ΚΑΠ θα πρέπει να δομηθεί σταδιακά κάτω από ένα ενιαίο πυλώνα, στον οποίο οι πληρωμές των δημόσιων αγαθών θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 80% του συνόλου των δαπανών της ΕΕ και το υπόλοιπο 20% να κατανεμηθεί μέχρι το 2034. Αυτός ο ενιαίος πυλώνας θα πρέπει να αφορά σε ένα «πλαίσιο πληρωμής των δημόσιων αγαθών, το οποίο να παρέχει κίνητρα και να επιβραβεύει τους αγρότες μέσω ενός φάσματος περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών υπηρεσιών σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης», και θα πρέπει να είναι 100% χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ.

Επιπλέον, το IFOAM EU προτείνει η νέα ΚΑΠ να περιλαμβάνει επίσης συμπληρωματικά μέτρα υποστήριξης συγχρηματοδοτούμενα από τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία θα καλύπτουν πτυχές που σχετίζονται με την συμβουλευτικές υπηρεσίες για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, επενδύσεις σε υποδομές, την καινοτομία, τις πληρωμές της βιολογικής γεωργίας και άλλες προωθητικές ενέργειες.

Υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος

Σε μια πρόσφατη συνέντευξη με την EurActiv.com, ο Διευθυντής του IFOAM για την πολιτική της ΕΕ Έρικ Γκαλ τόνισε ότι η γεωργία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ατζέντας των SDGs, η οποία θα επιτευχθεί μόνο εάν το όλο σύστημα των τροφίμων μετασχηματιστεί. «Χρειαζόμαστε ένα μετασχηματισμό ο οποίος θα κινείται προς την κατεύθυνση της γεωργικής παραγωγής που συνεργάζεται με τη φύση, προστατεύει τη φέρουσα ικανότητα του εδάφους, και ενισχύει την ανθεκτικότητα των φυτών και των ζώων», σημείωσε ο Γκαλ.

Πρόσθεσε ότι, αν οι δαπάνες περιβαλλοντικής, κοινωνικής και δημόσιας υγείας της γεωργίας αντιστοιχούσαν στην τιμή που καταβάλλεται στους αγρότες και το κόστος των τροφίμων, στην συνέχεια, οι αγρότες και οι εργαζόμενοι σε όλη την αλυσίδα αξίας των τροφίμων μπορεί να αμείβονταν πιο δίκαια. «Απαιτείται μια αναγκαία στροφή, καθώς το 70% από το 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι που σήμερα μαστίζονται από την πείνα είναι μικρής κλίμακας αγρότες και εργαζόμενοι στο γεωργικό τομέα», τόνισε.

Πρόσθεσε ότι η ΕΕ μπορεί να συμβάλει με μια ριζικά νέα προσέγγιση για την ΚΑΠ η οποία να είναι σε θέση να υποστηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη βασιζόμενη στις ολιστικές πληρωμές για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και την ιεράρχηση των περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών υπηρεσιών που παρέχουν οι αγρότες. «Αλλάζοντας το σημείο εστίασής της, η ΚΑΠ θα στηρίξει τους αγρότες, των οποίων η προσέγγιση ούτως ή άλλως αφορά την κοινωνικοοικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα των δικών τους εκμεταλλεύσεων, των περιφερειών τους και των πολιτών. Στο τέλος, θα είναι μια νίκη για τους φορολογούμενους και τους πολίτες», κατέληξε.

Χόγκαν: Οι αγρότες είναι η «κινητήριος δύναμη»

Μιλώντας χθες (19 Ιανουαρίου) στη Διεθνή Πράσινη Εβδομάδα του Βερολίνου, ο Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ Φιλ Χόγκαν τόνισε ότι οι αγρότες θα πρέπει να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και την προώθηση της αειφορίας. Ο Ιρλανδός Επίτροπος σημείωσε ότι οι πολίτες και οι φορείς χάραξης πολιτικής πρέπει να αποδεχτούν ότι η διατήρηση υψηλών προτύπων ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων δεν μπορεί να συνδυαστεί με την υποχρέωση των αγροτών να προστατεύουν το περιβάλλον» αν δεν δοθούν κίνητρα.

«Ποιος είναι πιο κατάλληλος από τους αγρότες να ανοίξει το δρόμο για τη βελτίωση των υδάτων και του εδάφους; Ποιος είναι πιο κατάλληλος να ανοίξει το δρόμο για τη δημιουργία πραγματικά βιώσιμων συστημάτων παραγωγής τροφίμων;» αναρωτήθηκε ο Χόγκαν.