Πακέτο διαχείρισης απορριμμάτων: ενδυνάμωση των δεικτών ανακύκλωσης για τη δημιουργία Κυκλικής Οικονομίας

Το ΕΚ ψηφίζει την Τρίτη 4 οδηγίες για τη διαχείριση απορριμμάτων, κυρίως από νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, που μαζί αποτελούν το 8% των συνολικών απορριμμάτων στην ΕΕ. Το νομοθετικό πακέτο διαχείρισης απορριμμάτων είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία μίας κυκλικής οικονομίας. Τα κύρια σημεία του Πακέτου αφορούν ενίσχυση των δεικτών ανακύκλωσης στην ΕΕ, τον περιορισμό της υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και τη μείωση των απορριμμάτων των τροφίμων.

Το πέρασμα από τη γραμμική οικονομία (όπου παράγουμε, καταναλώνουμε και δημιουργούμε απορρίμματα) στην κυκλική οικονομία (όπου μετά την κατανάλωση επαναχρησιμοποιούμε, συγκεντρώνουμε ή ανακυκλώνουμε κι επιδιορθώνουμε), προϋποθέτει υψηλότερους δείκτες ανακύκλωσης εντός της ΕΕ.

Η υγειονομική ταφή απορριμμάτων αποτελεί τη φθηνότερη και συνάμα πιο επιβλαβή πρακτική για το περιβάλλον και πιθανόν και την ανθρώπινη υγεία. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητος ο περιορισμός της υγειονομικής ταφής απορριμμάτων σε συνδυασμό με τη στροφή των πρακτικών διαχείρισης απορριμμάτων προς καλύτερες εναλλακτικές όπως η καύση απορριμμάτων, η ανακύκλωση, η επαναχρησιμοποίηση και οι επιδιορθώσεις.

Ο περιορισμός της υγειονομικής ταφής απορριμμάτων συνεπάγεται συνήθως την ενίσχυση της ανακύκλωσης. Όσο λιγότερο μία χώρα θάβει τα απορρίμματα στο έδαφος, τόσο περισσότερο τείνει να ανακυκλώνει και συνεπώς να πλησιάζει το ιδεατό μοντέλο της κυκλικής οικονομίας. Επιπλέον, το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας θα επέτρεπε τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε τομείς που σχετίζονται με τον οικολογικό σχεδιασμό, την επαναχρησιμοποίηση, την επιδιόρθωση και τη συλλογή απορριμμάτων.

Από την άλλη πλευρά, παρόλο που η καύση απορριμμάτων είναι μία εναλλακτική πρακτική προτιμότερη από την υγειονομική ταφή απορριμμάτων, η εκτεταμένη χρήση της πρώτης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ανακύκλωσης. Σε κάποιες χώρες, όπως η Δανία και η Φινλανδία, γίνεται εκτεταμένη καύση απορριμμάτων, καθώς με αυτό τον τρόπο γίνεται κάποιου είδους διαχείριση των απορριμμάτων, παράγοντας ταυτόχρονα ενέργεια. Συνεπώς, αυτή η καινούργια νομοθεσία θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις πρακτικές αυτών των χωρών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ως το 2030 τα κράτη-μέλη να έχουν φτάσει να ανακυκλώνουν το 65% των απορριμμάτων και να περιορίσουν την υγειονομική ταφή αυτών στο 10%. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θέσπισε πολύ πιο φιλόδοξους στόχους: ανέβασε το στόχο για ανακύκλωση απορριμμάτων στο 70% και όρισε το ανώτατο ποσοστό για την υγειονομική ταφή απορριμμάτων στο 5%, δίνοντας εντούτοις περισσότερο χρόνο στις χώρες που χρειάζεται να δουλέψουν περισσότερο για να πετύχουν αυτό το στόχο.

Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψηφίζει την Τρίτη 14 Μαρτίου, τη θέση της για το νομοθετικό πακέτο διαχείρισης απορριμμάτων, στο οποίο πακέτο συμπεριλαμβάνονται τέσσερις Οδηγίες για την υγειονομική ταφή απορριμμάτων, τον περιορισμό των απορριμμάτων, την ανακύκλωση των συσκευασιών, την απόσυρση οχημάτων, την ανακύκλωση μπαταριών και συσσωρευτών και την επεξεργασία αποβλήτων ηλεκτρονικού εξοπλισμού.