Νέο ξεκίνημα: Οι ευρωβουλευτές ζητούν την επανεξέταση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας

Από το εμπόριο μέχρι και το ΝΑΤΟ, ΕΕ και Τουρκία έχουν διατηρήσει για δεκαετίες μια παραγωγική σχέση σε πολλούς τομείς. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες οι σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών έχουν παγώσει, εξαιτίας των ανησυχιών που υπάρχουν για την κατάσταση της δημοκρατίας, με δημοσιογράφους και μέλη της αντιπολίτευσης να φυλακίζονται. Οι ευρωβουλευτές παρακολουθούν προσεκτικά τις εξελίξεις ζητούν την επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ συνεργάζεται με την Τουρκία.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου που δίνει επιπλέον εξουσίες στον πρόεδρο της Τουρκίας και που μπορεί να διαταράξει την ισορροπία που υπάρχει μεταξύ τω εξουσιών στη χώρα, έπληξε ακόμα περισσότερο τις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο πλευρών.

Η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

Η Τουρκία είναι χώρα προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα από το 1963 , ενώ το 1987 έχει υποβάλλει πρόταση για να προσχωρήσει στην ΕΕ. Το 1999 αναγνωρίστηκε ως υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ χώρα, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 2005. Μέχρι σήμερα έχουν ανοίξει 16 από τα 35 διαπραγματευτικά κεφάλαια και από αυτά έχει ολοκληρωθεί μόνο ένα. Τον περασμένο Νοέμβριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα που ζητά την προσωρινή αναστολή των διαπραγματεύσεων όσο συνεχίζονται πολιτικές καταστολής στη χώρα.

Κατά τη διάρκεια συζήτησης για την κατάσταση στην Τουρκία στις 26 Απριλίου στο ΕΚ, ο πρόεδρος του ΕΚ Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει καμία πρόθεση να κλείσει την πόρτα στους Τούρκους πολίτες, οι οποίοι παραμένουν φίλοι μας». Ωστόσο, δεν μπορούμε να γυρίζουμε το κεφάλι όταν τα πράγματα πηγαίνουν αντίθετα από την ευρωπαϊκή τροχιά. «Η ελευθερία του Τύπου, της έκφρασης είναι ζωτικής σημασίας για όλους όσους θέλουν να γίνουν μέλη της ΕΕ και η θανατική ποινή, στην προκειμένη, αποτελεί απαραβίαστη κόκκινη γραμμή», δήλωσε τότε ο πρόεδρος του ΕΚ.

Ορισμένοι ευρωβουλευτές πρότεινανα να προσχωρήσουν ακόμα περισσότερο. Ο επικεφαλής του ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ (Γερμανία)δήλωσε ότι «η Τουρκία πηγαίνει προς τη λάθος κατεύθυνση. Ήρθε η ώρα να επανεξετάσουμε τη σχέση μας. Για το ΕΛΚ η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστικό σενάριο. Πρέπει να βάλουμε ένα τέλος σε κάθε μορφή υποκρισίας». Ο Σαΐντ Καμάλ (Βρετανία), επικεφαλής της πολιτικής ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών στο ΕΚ είπε ότι «πρέπει να είμαστε ειλικρινείς με την Τουρκία. Μπορεί να μην γίνει ποτέ μέλος της ΕΕ».

Ωστόσο, η εισηγήτρια του ΕΚ για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας Κέιτι Πίρι (Ολλανδία, Σοσιαλιστές), υποστήριξε ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τουρκία δεν έχουν τελειώσει.

Συμφωνία σύνδεσης

Η ΕΕ έχει τη δυνατότητα να συνάπτει συμφωνίες σύνδεσης με τις γειτονικές χώρες, όπως είναι η Ισλανδία και η Τυνησία. Αυτές οι συμφωνίες ορίζουν ένα πλαίσιο συνεργασίας σε διαφορετικούς τομείς. Ένα τέτοιο σύμφωνο υπάρχει ήδη με την Τουρκία. Στις 27 Απριλίου, ο Γκι Φερχόφστατ πρότεινε τη σύναψη νέας συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία, η οποία θα επικεντρώνεται στο εμπόριο και στην αποκατάσταση της κοινωνίας των πολιτών. «Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να ξεκινήσουμε μια νέα συνεργασία και να κάνουμε μια νέα πρόταση στην Τουρκία», είπε.

Τελωνειακή ένωση

Τον περασμένο Δεκέμβρη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την ανανέωση της υφιστάμενης τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία και την επέκταση των διμερών εμπορικών σχέσεων. Μόλις ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ.

Η Γερμανίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων Σκα Κέλλερ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες για την τελωνειακή ένωση πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία. «Δεν πρέπει να αναβαθμίσουμε την συμφωνία για την τελωνειακή ένωση πριν υπάρξουν ουσιαστικές βελτιώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα», είπε.

Άλλες μορφές συνεργασίας

Η Τουρκία και πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Επίσης, συνεργάζονται στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Τον Μάρτιο του 2016, ΕΕ και Τουρκία συμφώνησαν να αντιμετωπίσουν από κοινού την κρίση στην μετανάστευση γεγονός που οδήγησε στην μείωση των προσφυγικών κυμάτων που πλήττουν την Ευρώπη.