Η πολιτιστική κληρονομιά στο προσκήνιο για μια βιώσιμη Ευρώπη

Η 18η Απριλίου έχει ορισθεί από την UNESCO και το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ΙCOMOS) ως Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Κληρονομιάς με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού στο σημαντικό θέμα της προστασίας των ιστορικών μνημείων και την ανάγκη της ένταξής τους στη σύγχρονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή.

Στην Ευρώπη, η ανάγκη αξιοποίησης της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και η ένταξή της στις δημόσιες πολιτικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη καθίσταται επιτακτική για την ανάπλαση των πολιτιστικών αξιών των χωρών-μελών της ΕΕ και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής σε μια εποχή εντάσεων και μετασχηματισμών, κατά την οποία αναπτύσσονται ποικίλες φυγόκεντρες και οπισθοδρομικές τάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στο πλαίσιο του σχεδιασμού των μελλοντικών της πολιτικών βλέπει στην πολιτιστική κληρονομιά ένα νέο «αφήγημα» για την κοινή Ευρωπαϊκή ταυτότητα στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Ένα αφήγημα το οποίο θα αξιοποιεί το ευρύ πολιτισμικό απόθεμα των χωρών – μελών της ΕΕ, προτάσσοντάς το ταυτόχρονα ως βασικό πυλώνα της Στρατηγικής Ευρώπη 2020 και το ευρωπαϊκό όραμα για μια «έξυπνη, διατηρήσιμη, χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη».

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Προεδρία διοργάνωσε στην Αθήνα, στις 6 – 8 Μαρτίου 2014 το συνέδριο «Η Πολιτιστική Κληρονομιά στο Προσκήνιο! Προς μια Κοινή Προσέγγιση για μια Βιώσιμη Ευρώπη». Στο συνέδριο παρουσιάστηκαν παραδείγματα καλής πρακτικής και, μέσω αυτών, ο ρόλος της πολιτιστικής κληρονομιάς στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης. Έγινε επίσης λόγος για ένα κοινό ευρωπαϊκό στρατηγικό πλαίσιο για την πολιτιστική κληρονομιά, με σκοπό την ενίσχυσή της ως βασικού παράγοντα και πόρου για την επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής «Ευρώπη 2020», καθώς και για τη διαμόρφωση προτεραιοτήτων στη χάραξη πολιτικών, κοινοτικών και εθνικών, στο άμεσο μέλλον – ιδίως, σε συσχετισμό με το επόμενο Πρόγραμμα Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ για τον Πολιτισμό.

ΤΟ ΣΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
Δεδομένου ότι η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη των ευρωπαϊκών περιφερειών, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει θεσπίσει σήμα για την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά το οποίο απονέμεται σε χώρους που βρίσκονται εντός της Ένωσης και κατέχουν σημαντικό ρόλο στην ιστορία, τον πολιτισμό και την οικοδόμηση της Ευρώπης. Στόχος της ανάδειξης της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω του πολιτιστικού τουρισμού είναι η ενίσχυση της αίσθησης των πολιτών ότι ανήκουν στην Ένωση, η ενθάρρυνση του διαπολιτισμικού διαλόγου και η προώθηση του τουρισμού στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια.