Έρευνα: Η ανεργία αφήνει «στίγματα» στους νέους

Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ υποφέρει από τα μη βιώσιμα υψηλά ποσοστά ανεργίας των νέων. Ένα ερευνητικό πρόγραμμα έχει ως στόχο τώρα να διερευνήσει τις συνέπειες για τους πληγέντες και για την κοινωνία γενικότερα.

Τα ποσοστά ανεργίας για τους νέους 18-25 ετών είναι γενικά πολύ υψηλότερα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, και τις περισσότερες φορές περισσότερο από το διπλάσιο του ποσοστού ανεργίας.

Η ανεργία των νέων μπορεί να έχει πολλές αρνητικές προσωπικές συνέπειες για το άτομο, τόσο από πλευράς υλικής όσο και ψυχικής ευεξίας.

Πριν από την οικονομική κρίση, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2008, το ποσοστό ανεργίας των νέων στους 28 ήταν ήδη έφθανε το 15,2%.

Αλλά η οικονομική κρίση έπληξε σοβαρά τους νέους. Αν και τα ποσοστά ανεργίας των νέων έχουν αρχίσει να μειώνονται στην ΕΕ – από 21,8% το 2014 σε 20,4% τον Ιούλιο – ορισμένες χώρες εξακολουθούν να υποφέρουν από μη βιώσιμα και υψηλά ποσοστά της ανεργίας των νέων.

Η Ελλάδα είναι αυτή που έχει υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα, σύμφωνα με τη Eurostat, με την ανεργία των νέων να είναι στο 51,8% το Μάιο του 2015. Έπεται η Ισπανία (48,6%), η Κροατία (43,1%), και η Ιταλία (40,5%).

Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά: η Γερμανία (7,0%), τη Μάλτα (8,7%) και την Εσθονία (9,5%).

Ένα ερευνητικό πρόγραμμα που ονομάζεται Strategic Transitions for Youth Labour in Europe, έχει ως στόχο να παρέχει μια ολοκληρωμένη κατανόηση των αιτιών των πολύ υψηλών ποσοστών ανεργίας μεταξύ των νέων.

Οι ερευνητές πίσω από το έργο, οι οποίοι προέρχονται από πανεπιστήμια σε όλη την Ευρώπη, θέλουν επίσης να αξιλογήσουν την αποτελεσματικότητα των πολιτικών για την αγορά εργασίας που αποσκοπούν στην άμβλυνση του φαινομένου αυτού.

Μερικοί από τους τομείς που σχετίζονται με την ανεργία των νέων που ελπίζει ερευνήσει είναι η υπερεκπαίδευση και η ασυμμετρία των δεξιοτήτων και της αυτοαπασχόλησης. Η έρευνα δείχνει ότι δεν υπάρχει κανένας μεμονωμένος παράγοντας που συμβάλλει στην κλίμακα ανεργίας των νέων στα κράτη μέλη της ΕΕ. Κάθε κατάσταση έχει τις δικές της προκλήσεις.

Ενώ, για παράδειγμα, περιφερειακές χώρες, όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Ελλάδα έχουν νέους με ιδιαίτερα υψηλά προσόντα, οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης δίνουν αγώνα με τις αγορές εργασίας τους διότι είναι λιγότερο «δυναμικές».

Μελλοντικές συνέπειες

Η ανεργία για ένα νεαρό άτομο μπορεί να έχει πολλές αρνητικές συνέπειες, που εμφανιστούν και αργότερα στη ζωή του. Η έρευνα έχει δείξει ότι η ανεργία των νέων είναι πιθανό να έχει μακροπρόθεσμη επίδραση στη ζωή του ατόμου που σχετίζεται με χαμηλότερες αμοιβές, αύξηση της ανεργίας και μείωση του προσδόκιμου ζωής.

«Η απόδειξη ότι όταν είσαι νεαρός και άνεργος, ειδικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αφήνει ουλές για τις μελλοντικές προοπτικές της αμοιβής και της εργασίας, φαίνεται ισχυρή», είπε ο Ronald McQuaid, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Stirling.

«Υπάρχουν επίσης σημαντικές ενδείξεις ότι μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την ευεξία, όπως ψυχιατρικές ασθένειες κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσης […] μπορεί επίσης να αυξήσει τις πιθανότητες του καπνίσματος, καθώς και να μειώσει τη γενική ικανοποίηση με τη ζωή».

Ο McQuaid επεσήμανε ότι οι εργοδότες μπορεί να θεωρήσουν τις περιόδους ανεργίας στο βιογραφικό κάποιου ως αρνητικό σήμα, για παράδειγμα, θεωρώντας ότι έχουν χαμηλή παραγωγικότητα. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την πιθανότητα ενός ατόμου να μην προσληφθεί, ή να του προσφερθεί μόνο ένα χαμηλότερο επίπεδο εργασίας.

Η ανεργία στην αρχή μιας καριέρας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες δεξιότητες, συνέχισε, ή σε γενική απώλεια της αυτοπεποίθησης.

EurActiv Henriette Jacobsen

*φωτογραφία [Francisco Osorio/Flickr]