Προσαρμογή των κανόνων της ΕΕ περί πνευματικής ιδιοκτησίας στην ψηφιακή εποχή

Για την υλοποίηση της Στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, η Επιτροπή παρουσιάζει πρόταση για να έχουν οι Ευρωπαίοι τη δυνατότητα να μεταφέρουν το διαδικτυακό περιεχόμενο που κατέχουν, και σχέδιο δράσης για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων της ΕΕ περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Επί του παρόντος, οι Ευρωπαίοι που ταξιδεύουν εντός της ΕΕ μπορεί να αποκόπτονται από διαδικτυακές υπηρεσίες που παρέχουν ταινίες, αθλητικές εκπομπές, μουσική, ηλεκτρονικά βιβλία ή παιχνίδια, και για τις οποίες έχουν πληρώσει στη χώρα καταγωγής τους. Η πρόταση κανονισμού για τη διασυνοριακή φορητότητα των υπηρεσιών διαδικτυακού περιεχομένου που υποβάλλεται σήμερα αντιμετωπίζει αυτούς τους περιορισμούς για να επιτρέψει στους κατοίκους της ΕΕ να ταξιδεύουν χωρίς να χάνουν την πρόσβαση στο ψηφιακό περιεχόμενο που έχουν αγοράσει ή στο οποίο είναι συνδρομητές στη χώρα καταγωγής τους. Η διασυνοριακή φορητότητα, ένα νέο ενωσιακό δικαίωμα των καταναλωτών, αναμένεται να γίνει πραγματικότητα το 2017, το ίδιο έτος κατά το οποίο λήγουν τα τέλη περιαγωγής στην ΕΕ (δελτίο Τύπου). Δεδομένου ότι πρόκειται για πρόταση κανονισμού, αφού εγκριθεί, θα πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα και στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ.

Επιπλέον, η Επιτροπή παρουσιάζει το όραμά της σχετικά με ένα σύγχρονο πλαίσιο για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην ΕΕ. Αυτή η «πολιτική προεπισκόπηση» θα αποτυπωθεί τους επόμενους έξι μήνες σε νομοθετικές προτάσεις και πρωτοβουλίες πολιτικής, λαμβανομένων υπόψη όλων των συμβολών διαφόρων δημόσιων διαβουλεύσεων.

Συνολικά, η Επιτροπή επιθυμεί να εγγυηθεί ότι οι Ευρωπαίοι θα έχουν πρόσβαση σε ευρύ φάσμα νόμιμης προσφοράς περιεχομένου, διασφαλίζοντας παράλληλα την καλύτερη προστασία και τη δίκαιη αποζημίωση των συγγραφέων και των άλλων κατόχων δικαιωμάτων. Το εν λόγω εκσυγχρονισμένο και εξευρωπαϊσμένο πλαίσιο θα ωφελήσει επίσης τους βασικούς τομείς της εκπαίδευσης, του πολιτισμού, της έρευνας και της καινοτομίας.

Ο Andrus Ansip, Αντιπρόεδρος αρμόδιος για την Ψηφιακή Ενιαία Αγορά, δήλωσε: «Πριν από επτά μήνες υποσχεθήκαμε την ταχεία δημιουργία της ψηφιακής ενιαίας αγοράς. Σήμερα παρουσιάζουμε τις πρώτες μας προτάσεις. Θέλουμε να διασφαλίσουμε τη διασυνοριακή φορητότητα του περιεχομένου. Όσοι αγοράζουν νομίμως περιεχόμενο — ταινίες, βιβλία, ποδοσφαιρικούς αγώνες, τηλεοπτικές σειρές — πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να το μεταφέρουν οπουδήποτε στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια πραγματική αλλαγή, παρόμοια με αυτή που πραγματοποιήσαμε με τον τερματισμό των τελών περιαγωγής. Σήμερα παρουσιάζουμε επίσης το όραμά μας για ένα σύγχρονο καθεστώς προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας στην ΕΕ — και τα σταδιακά βήματα για την υλοποίησή του. Στόχος μας είναι η διεύρυνση της διαδικτυακής πρόσβασης σε πολιτισμικό περιεχόμενο και η υποστήριξη των δημιουργών. Επιθυμούμε να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή έρευνα και ανάπτυξη που χρησιμοποιεί τεχνολογίες όπως η εξόρυξη κειμένων και δεδομένων. Η ψηφιακή ενιαία αγορά αποτελεί το προσχέδιο για μια Ευρώπη που διεκδικεί τη θέση της στην ψηφιακή εποχή. Σήμερα αρχίζουμε να κάνουμε αυτό το προσχέδιο πραγματικότητα».

Ο επίτροπος Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας, Günther H. Oettinger, δήλωσε τα εξής: «Ο κανονισμός που προτείνεται σήμερα είναι το πρώτο βήμα μιας φιλόδοξης μεταρρύθμισης. Καλώ τους συννομοθέτες να διασφαλίσουν ότι η φορητότητα θα καταστεί πραγματικότητα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές μέχρι το 2017, ώστε αυτοί να μπορούν να απολαμβάνουν το αγαπημένο τους περιεχόμενο ακόμα και όταν ταξιδεύουν στην ΕΕ — και χωρίς τον φόβο των τελών περιαγωγής, τα οποία θα καταργηθούν μέχρι τα μέσα του 2017. Το σχέδιο δράσης μας υποδεικνύει την κατεύθυνση για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις την άνοιξη του επόμενου έτους: θέλουμε να δημιουργήσουμε για την πνευματική ιδιοκτησία ένα περιβάλλον που θα ενθαρρύνει τον τομέα της δημιουργίας, θα είναι δίκαιο και θα διευκολύνει τη νόμιμη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τη νόμιμη χρήση του περιεχομένου από τους Ευρωπαίους. Η συνεχιζόμενη εργασία μας σχετικά με τον ρόλο που έχουν οι πλατφόρμες και οι διαδικτυακοί μεσάζοντες θα συμβάλει στην αποτύπωση του σχεδίου μας σε συγκεκριμένες προτάσεις.»

Σήμερα, η Επιτροπή προτείνει επίσης νέους κανόνες για να προστατεύσει αποτελεσματικότερα τους Ευρωπαίους καταναλωτές στις διαδικτυακές αγορές τους, καθώς και για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν διασυνοριακές πωλήσεις (δελτίο Τύπου). Από κοινού, αυτές είναι οι πρώτες νομοθετικές προτάσεις στο πλαίσιο της Στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, που παρουσιάστηκε τον Μάιο.

Ένα σύγχρονο και πιο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής βασίζεται σε τέσσερις συμπληρωματικούς και εξίσου σημαντικούς πυλώνες. Παρουσιάζει επίσης το μακροπρόθεσμο όραμα για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην ΕΕ (βλ. ενημερωτικό δελτίο για την ανακοίνωση και λεπτομερείς ερωτήσεις και απαντήσεις).

1. Διεύρυνση της πρόσβασης σε περιεχόμενο σε ολόκληρη την ΕΕ

Οι σημερινοί κανόνες για τη φορητότητα του περιεχομένου αποτελούν ένα πρώτο βήμα για τη βελτίωση της πρόσβασης στα πολιτιστικά έργα. Για παράδειγμα: ένας Γάλλος χρήστης της διαδικτυακής υπηρεσίας MyTF1 για κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές δεν είναι σε θέση να μισθώσει νέα ταινία ενώ βρίσκεται για επαγγελματικό ταξίδι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ένας Ολλανδός συνδρομητής στο Netflix που ταξιδεύει στη Γερμανία έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μόνο τις ταινίες που προσφέρει η Netflix στους Γερμανούς καταναλωτές. Αν επισκέπτεται την Πολωνία, δεν έχει καν τη δυνατότητα να παρακολουθήσει ταινίες στη Netflix, καθώς η Netflix δεν είναι διαθέσιμη στην Πολωνία. Η κατάσταση αυτή θα αλλάξει. Όταν ταξιδεύουν από τη μία χώρα της ΕΕ στην άλλη, οι χρήστες θα έχουν πρόσβαση στη μουσική, στις ταινίες και τα παιχνίδια τους σαν να βρίσκονταν στο σπίτι τους (βλ. ενημερωτικό δελτίο για τους νέους κανόνες).

Περισσότερες προτάσεις θα κατατεθούν την άνοιξη του προσεχούς έτους. Θέλουμε να βελτιώσουμε την κυκλοφορία του περιεχομένου, να προσφέρουμε περισσότερες επιλογές στους Ευρωπαίους, να ενισχύσουμε την πολιτισμική ποικιλομορφία και να παρέχουμε περισσότερες ευκαιρίες στον δημιουργικό τομέα. Η Επιτροπή προτίθεται να βελτιώσει τη διασυνοριακή διαδικτυακή διανομή ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων (με την αναθεώρηση της οδηγίας για τη δορυφορική και καλωδιακή μετάδοση) και να διευκολύνει τη χορήγηση αδειών για τη διασυνοριακή πρόσβαση στο περιεχόμενο. Επίσης, η Επιτροπή θα συμβάλει στο να δοθεί νέα ζωή σε έργα που βρίσκονται πλέον εκτός εμπορίου.

Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει επιπλέον το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη για να βοηθήσει τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο να προσεγγίσει ένα ευρύτερο ακροατήριο. Το σχέδιο δράσης προβλέπει την ανάπτυξη καινοτόμων εργαλείων, όπως είναι ο «ευρωπαϊκός συναθροιστής» διαδικτυακών πυλών αναζήτησης και οι «κόμβοι αδειοδότησης». Τα εργαλεία αυτά θα συμβάλουν στην καλύτερη διανομή των κινηματογραφικών ταινιών που είναι διαθέσιμες σε λίγα μόνο κράτη μέλη.

2. Εξαιρέσεις στους κανόνες περί πνευματικής ιδιοκτησίας για μια καινοτόμο και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία

Η Επιτροπή σκοπεύει να επεξεργαστεί τις βασικές εξαιρέσεις στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι εξαιρέσεις επιτρέπουν τη χρήση προστατευόμενων έργων, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, χωρίς προηγούμενη άδεια από τους κατόχους των δικαιωμάτων. Η Επιτροπή θα αναθεωρήσει τους κανόνες της ΕΕ προκειμένου να διευκολύνει τους ερευνητές που χρησιμοποιούν τεχνολογίες «εξόρυξης κειμένων και δεδομένων» στην ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων. Μια άλλη προτεραιότητα είναι η εκπαίδευση. Για παράδειγμα, οι εκπαιδευτικοί που παρέχουν διαδικτυακά μαθήματα θα πρέπει να υπόκεινται σε καλύτερους και σαφέστερους κανόνες, που θα ισχύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επίσης, η Επιτροπή επιθυμεί να βοηθήσει τα άτομα με αναπηρίες να έχουν πρόσβαση σε περισσότερα έργα (αυτός είναι ο στόχος της Συνθήκης του Μαρακές). Τέλος, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την ανάγκη να μειωθεί η νομική αβεβαιότητα για τους χρήστες του διαδικτύου που αναφορτώνουν δικές τους φωτογραφίες από κτίρια και δημόσια έργα τέχνης που βρίσκονται μόνιμα σε δημόσιους χώρους (ελευθερία του πανοράματος).

3. Δημιουργία μιας πιο δίκαιης αγοράς

Η Επιτροπή θα αξιολογήσει αν η διαδικτυακή χρήση προστατευόμενων έργων τα οποία έχουν προκύψει από την επένδυση δημιουργών και επιχειρήσεων δημιουργικής παραγωγής είναι δεόντως εξουσιοδοτημένη και αποζημιώνεται επαρκώς μέσω των αδειών. Με άλλα λόγια, θα αξιολογήσει κατά πόσον τα οφέλη από τη διαδικτυακή χρήση των έργων αυτών κατανέμονται δίκαια. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα εξετάσει τον ρόλο των υπηρεσιών συνάθροισης ειδήσεων. Η προσέγγιση της Επιτροπής θα είναι αναλογική: δεν υπάρχει πρόθεση «φορολόγησης» των υπερσυνδέσμων· δηλ. οι χρήστες δεν θα κληθούν να πληρώσουν πνευματικά δικαιώματα, όταν απλώς μοιράζονται υπερσυνδέσμους σε περιεχόμενο που προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η Επιτροπή θα αναλύσει επίσης κατά πόσον απαιτούνται λύσεις σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια δικαίου, η διαφάνεια και η ισορροπία του συστήματος που διέπει την αποζημίωση των δημιουργών και των εκτελεστών στην ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη της αρμοδιότητες της ΕΕ και των κρατών μελών. Τα αποτελέσματα της συνεχιζόμενης δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τις πλατφόρμες και τους διαδικτυακούς μεσάζοντες θα συμβάλουν στον γενικό αυτό προβληματισμό.

4. Καταπολέμηση της πειρατείας

Η ευρύτερη διαθεσιμότητα του περιεχομένου θα συμβάλει στην καταπολέμηση της πειρατείας, δεδομένου ότι το 22 % των Ευρωπαίων θεωρούν την παράνομη καταφόρτωση αποδεκτή σε περίπτωση που δεν υπάρχει νόμιμη εναλλακτική δυνατότητα στη χώρα τους. Η Επιτροπή θα προχωρήσει πέραν αυτού, εξασφαλίζοντας ότι οι κανόνες περί πνευματικής ιδιοκτησίας θα εφαρμόζονται ορθά σε ολόκληρη την ΕΕ, στο πλαίσιο της συνολικής προσέγγισής της για τη βελτίωση της εφαρμογής όλων των τύπων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το 2016, θα εργαστούμε για ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα μας επιτρέψει να «παρακολουθήσουμε τη πορεία του χρήματος» και να περικόψουμε τις χρηματοδοτικές ροές προς τις επιχειρήσεις που αποκομίζουν οικονομικά οφέλη από την πειρατεία. Όλοι οι σχετικοί εταίροι (κάτοχοι δικαιωμάτων, πάροχοι υπηρεσιών διαφήμισης και πληρωμών, ενώσεις καταναλωτών κ.λπ.) θα συμμετάσχουν στο πλαίσιο αυτό, με στόχο να εξευρεθεί συμφωνία μέχρι την άνοιξη του 2016. Η Επιτροπή προτίθεται να βελτιώσει τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και, ως πρώτο βήμα, δρομολόγησε σήμερα δημόσια διαβούλευση για την αξιολόγηση και τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης πώς θα καταστήσει αποτελεσματικότερη την απομάκρυνση του παράνομου περιεχομένου από τους διαδικτυακούς μεσάζοντες .

Ένα μακροπρόθεσμο όραμα για την πνευματική ιδιοκτησία

Στο μέλλον, εξίσου σημαντική με τους κανόνες θα είναι η αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας, σε ολόκληρη την ΕΕ, από τους εθνικούς νομοθέτες και τα δικαστήρια. Παρότι σήμερα δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για να θεωρούμε ότι έχει επιτευχθεί πλήρης ευθυγράμμιση των κανόνων περί πνευματικής ιδιοκτησίας σε ολόκληρη την ΕΕ, με τη μορφή ενιαίου κώδικα για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και ενιαίου τίτλου πνευματικής ιδιοκτησίας, ο στόχος αυτός θα πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί φιλοδοξία για το μέλλον.

πηγή: www.epixeiro.gr