Ξαναγεννιέται η ελπίδα για φιλόδοξη κλιματική συμφωνία στο Παρίσι

Θα ήταν αδιανόητο μόλις πριν από λίγους μήνες, αλλά μια νέα παγκόσμια συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που αναμένεται να επιτευχθεί σήμερα (11 Δεκεμβρίου) φαίνεται ότι θα θέσει έναν πολύ πιο φιλόδοξο στόχο από ό, τι αναμενόταν.

Με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της ΕΕ, η συμφωνία που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των ημερών, φαίνεται ότι πρόκειται να πάει πέρα από το σημερινό στόχο του περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Αντ ‘αυτού, το τελευταίο σχέδιο που δημοσιεύθηκε αργά χθες (10 Δεκεμβρίου), προβλέπει ένα νέο στόχο να διατηρηθεί η άνοδος «πολύ κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου από τα προβιομηχανικά επίπεδα και να συνεχίσει τις προσπάθειες για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου». Είναι το πρώτο σχέδιο που δεν προσφέρει εναλλακτικές επιλογές για το στόχο.

Αν και οι περικοπές στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που έχουν δεσμευθεί στο Παρίσι δεν θα έρθούν ούτε καν κοντά στον περιορισμό της αύξησης σε 2C, η ρητή αναγνώριση του πόσο χρειάζονται πολύ περισσότερα να γίνουν θα μπορούσε να θέσει τον κόσμο σε μια πορεία για πιο αποφασιστική δράση στο μέλλον.

Πλήγμα για τις πετρελαϊκές χώρες

Αν το κείμενο παραμένει άθικτο, θα ήταν μια συμβολική ήττα για ορισμένες χώρες που τάχθηκαν κατά ενός πιο φιλόδοξου στόχου, κυρίως για τα κράτη του Κόλπου που εξάγουν πετρέλαιο.

Η Σαουδική Αραβία την περασμένη εβδομάδα μπλόκαρε τις αρχικές προσπάθειες να συμπεριληφθούν οι αναφορές στη συμφωνία του Παρισιού μια έκθεση του ΟΗΕ που συνιστούσε ως στόχο 1.5C, υποστηρίζοντας ότι η επίτευξη θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων, διότι αυτό θα απαιτούσε μαζική φύτευση δένδρων στις γεωργικές εκτάσεις.

Ο διαπραγματευτής της Σαουδικής Αραβίας, Khalid Abuleif, είπε ότι οι επιστήμονες δεν έχουν «ισχυρή πληροφόρηση και την υποστήριξη της επιστήμης να ενεργούν πρακτικά και να πληρούν τα εν λόγω κριτήρια».

Η Ινδία, η οποία ηγείται των αιτημάτων των πλουσιότερων χωρών να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο μερίδιο του φορτίου, προσέφερε υπό όρους υποστήριξη για ένα στόχο 1.5C και αν οι ανεπτυγμένες χώρες δεχθούν μεγαλύτερες περικοπές των εκπομπών.

Ο στόχος των 2C ήταν πάντα  κάπως αυθαίρετο όριο για την αποτροπή των χειρότερων επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη, με τη μορφή της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και πιο σοβαρών και συχνότερων καταιγίδων, πλημμυρών και ξηρασιών.

Οι μέσες θερμοκρασίες της επιφάνειας έχουν ήδη αυξηθεί κατά 1C, και τα αέρια του θερμοκηπίου που εκπέμπονται ήδη είναι πιθανό να ωθήσουν την άνοδο 1.5C μέσα σε λίγες δεκαετίες.

Το κύριο επιστημονικό όργανο των Ηνωμένων Εθνών, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), έχει πει ότι μόνο στοχεύοντας στον 1,5 βαθμό μακροπρόθεσμα θα θέσει τις χώρες στην πορεία προς την επίτευξη του στόχου 2 βαθμών Κελσίου, αλλά παραδέχεται ότι η έρευνα είναι ελλιπής.

«Υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για τις πιθανές επιπτώσεις του 1,5 βαθμού και πρέπει να γίνει περισσότερη έρευνα», δήλωσε ο επικεφαλής της IPCC, Hoesung Lee.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Εμπειρογνώμονες σε θέματα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάλεσαν τους υπουργούς να θέσουν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πάλι ως δεσμευτικό τμήμα ενός σχεδίου για τη νέα παγκόσμια συμφωνία για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Χθες το βράδυ αφαιρέθηκε από την τελευταία έκδοση που κυκλοφόρησε.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Loran Fabius ελπίζει να έχει το τελικό κείμενο έτοιμο σήμερα (11 Δεκεμβρίου), και τα βασικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, με τις συνομιλίες πιθανό να συνεχιστούν μέσα στη νύχτα.

Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις και τα άτομα που επηρεάζονται από το κλίμα ήταν απογοητευμένοι για την αφαίρεση μιας παλαιότερης πρότασης που ανέφερε ότι η δεσμευτική συμφωνία του Παρισιού θα πρέπει να εφαρμοστεί «με βάση το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

«Θεωρούμε δεδομένο ότι τα δικαιώματα του ανθρώπου δεν είναι κάτι που θα πρέπει να αφαιρεθούν», δήλωσε ο Benjamin Schachter του Γραφείου του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. «Εξακολουθεί να υπάρχει χρόνος για να επαναφέρουμε αυτή τη διατύπωση».

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, Σαουδική Αραβία, Νορβηγία και ΗΠΑ ασκούν ασφυκτικές πιέσεις να αποδυναμωθεί η παρουσία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη νέα συμφωνία.

Τι δεσμεύθηκαν οι μεγαλύτεροι ρυπαντές

Among the top 10 emitters, here’s who has promised what:

185 χώρες υπέβαλαν δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Οι εθελοντικές δεσμεύσεις ξεκινούν το 2020, με λίγες να πηγαίνουν έως το 2025 και οι υπόλοιπες μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Οι 10 κορυφαίοι ρυπαντές είναι:

1) Κίνα – 24% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Ξη Κίνα προβλέπει κορύφωση των εκπομπών «περίπου» το 2030, και μείωση της έντασης άνθρακα (CO2 που εκπέμπεται ανά μονάδα του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος) κατά 60-65% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005. Το πολυπληθέστερο έθνος στον κόσμο, θα ενισχύσει το μερίδιο των μη ορυκτών καυσίμων στην κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας από 11,2% το 2014 σε 20%.

2) ΗΠΑ- 15.5%

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υποσχεθεί μια μείωση 26-28% των εκπομπών από τα επίπεδα του 2005 μέχρι το 2025. Οι εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής αναμένεται να μειώσουν τη μόλυνση διοξειδίου του άνθρακα κατά 32% από τα επίπεδα του 2005 μέχρι το 2030.

3) ΕΕ- 10.8%

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σκοπεύει να μειώσει τις εκπομπές κατά τουλάχιστον 40% έως το 2030 πάνω από τα επίπεδα του 1990, και να δημιουργήσει στόχους για 27% κέρδη από τις ανανεώσιμες ενέργειες και την αποδοτικότητα.

4) Ινδία – 6,4%

Η Ινδία σχεδιάζει να μειώσει την ένταση του άνθρακα κατά 35% μέχρι το 2030 από τα επίπεδα του 2005, και να παράγει το 40% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από την ίδια ημερομηνία.

5) Ρωσία – 4,9%

Η Ρωσία έχει προτείνει μείωση εκπομπών κατά 25-30% έως το 2030 από τα επίπεδα του 1990, υπό την προϋπόθεση των δεσμεύσεων άλλων «σημαντικών ρυπαντών».

6) Ιαπωνία – 2,9%

Η Ιαπωνία έχει υποσχεθεί μια μείωση κατά 26% των εκπομπών από τα επίπεδα του 2013 έως το 2030, με την πυρηνική ενέργεια να παρέχει 20-22% της ηλεκτρικής ενέργειας από τότε. Η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της υδροηλεκτρικής ενέργειας, θα πρέπει να επεκταθεί σε ποσοστό 22-24%, από 11% το 2014.

7) Βραζιλία – 2,1%

Η Βραζιλία θα μειώσει τις εκπομπές της κατά 37% μέχρι το 2025 από το 2005 και 43% μέχρι το 2030.

8) Ιράν – 1,6%

Το Ιράν έχει κάνει μια άνευ όρων δέσμευση να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου το 2030 κατά 4% σε σύγκριση με ένα «business as usual» σενάριο. Επιπλέον, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι θα μειώσει τις εκπομπές άλλο 8% αν λάβει οικονομική και τεχνολογική στήριξη, και αν αρθεί η «άδικη επιβολή κυρώσεων» όπως τόνισε.

9) Ινδονησία – 1,6%

Η Ινδονησία προβλέπει περικοπή 29% των εκπομπών μέχρι το 2030 σε σύγκριση με πώς θα ήταν το επίπεδο χωρίς καμία ενέργεια. Με οικονομική και άλλη βοήθεια, αυτό θα μπορούσε να ανέλθει σε 41%.

10) Καναδάς – 1,5%

Ο Καναδάς θα επιδιώξει να μειώσει τις εκπομπές κατά 30% από τα επίπεδα του 2005 μέχρι το 2030.

EurActiv