Οι ξαπλώστρες σολάριουμ στο μικροσκόπιο της Κομισιόν

Η χρήση της ξαπλώστρας σολάριουμ στην ΕΕ έχει εγείρει επιστημονικές ανησυχίες στις Βρυξέλλες, οι οποίες βρίσκονται σε διαδικασία εντοπισμού πιθανών κινδύνων για την υγεία.

Ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτών της ΕΕ, κυρίως νέοι, κάνουν χρήση ξαπλώστρας σολάριουμ για αισθητικούς λόγους ή για την ενίσχυση της βιταμίνης D.

Οι ιατρικές ενώσεις υποστηρίζουν ότι ξαπλώστρες μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο του δέρματος και καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει άμεση δράση εναντίον τους. Η βιομηχανία από την άλλη, καλεί την εκτελεστική εξουσία να υιοθετήσει μια «λιγότερο προκατειλημμένη» προσέγγιση.

Η προκαταρκτική γνωμοδότηση

Στις αρχές του τρέχοντος έτους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η Επιστημονική Επιτροπή για τους Αναδυόμενους και τους Πρόσφατα Εντοπιζόμενους Κινδύνους για την Υγεία (SCENIHR) είχε δημοσιεύσει την προκαταρκτική γνώμη «Βιολογικές επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας που σχετίζονται με την υγεία, με ιδιαίτερη αναφορά στις ξαπλώστρες για λόγους αισθητικής», για την οποία άνοιξε δημόσια διαβούλευση ζητώντας από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

Η επιτροπή SCENIHR είναι κάτω από την Γενική Διεύθυνση Υγείας της Κομισιόν αλλά ο κανονισμός για τις ξαπλώστρες είναι σε δύο Οδηγίες κάτω από την εποπτεία της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης.

Η προκαταρκτική γνώμη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η έκθεση σε ξαπλώστρα προκαλεί μελάνωμα, καρκίνωμα των πλακωδών κυττάρων και, σε μικρότερο βαθμό, βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, ειδικότερα όταν η πρώτη έκθεση λαμβάνει χώρα σε νεαρότερες ηλικίες.

«Υπάρχουν μετριοπαθή στοιχεία ότι η έκθεση σε ξαπλώστρα μπορεί επίσης να προκαλέσει οφθαλμικό μελάνωμα. Η χρήση ξαπλώστρας είναι υπεύθυνη για ένα αξιοσημείωτο ποσοστό του καρκίνου του δέρματος και για ένα μεγάλο μέρος των μελανωμάτων που προκύπτουν πριν από την ηλικία των 30 ετών», ανέφερε το έγγραφο.

Στην έκθεσή τους, οι εμπειρογνώμονες τόνισαν επίσης ότι δεν υπάρχει καμία ανάγκη οι καταναλωτές να χρησιμοποιούν ξαπλώστρες για να πάρουν βιταμίνη D, και ότι δεν υπάρχει ασφαλές όριο για την ακτινοβολία UV από ξαπλώστρες.

Πηγή της ΕΕ είπε στην EurActiv.com ότι η γνωμοδότηση που ετοιμάζεται από την SCENIHR είναι αξιολόγηση του κινδύνου, που θα επιτρέψει στους διαχειριστές κινδύνου στην Επιτροπή να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών.

Η ίδια πηγή τόνισε ότι η γνωμοδότηση θα χρησιμεύσει ως επιστημονική βάση για τα μελλοντικά κανονιστικά πρότυπα και ρύθμιση στον εν λόγω τομέα.

20.000 θάνατοι το χρόνο

Η EurActiv επικοινώνησε με ιατρικές ενώσεις και ζήτησε σχόλια σχετικά με το θέμα.

Σε μια κοινή απάντηση, η Καθηγήτρια Veronique del Marmol Επικεφαλής του Τμήματος Δερματολογίας του Hopital Erasme-Université Libre de Bruxelles, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας (EADV) και πρόεδρος της EUROMELANOMA και ο Δρ Mariano Suppa από το Τμήμα Δερματολογίας Hopital Erasme, σημείωσαν ότι το 2009, ο IARC (Διεθνής Οργανισμός Υγείας για την Έρευνα για τον Καρκίνο), εισήγαγε τις συσκευές τεχνητού μαυρίσματος που εκπέμπουν ακτινοβολία UV στην «κατηγορία 1 καρκινογόνα» για τον άνθρωπο (για δερματικό και οφθαλμικό μελάνωμα).

«Επιπλέον, ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του Καρκίνου αναφέρει σαφώς ‘Μην χρησιμοποιείτε ξαπλώστρες’,» είπαν.

Οι επιστήμονες τόνισαν ότι όλο και περισσότεροι (νέοι) άνθρωποι χρησιμοποιούν ξαπλώστρες τακτικά, ως επί το πλείστον γυναίκες ηλικίας κάτω των 35.

«Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι η χρήση ξαπλώστρας αυξάνει τους κινδύνους του καρκίνου του δέρματος. Από την πλευρά μας, χαιρετίζουμε τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της γνώμης SCENIHR, την οποία στην πραγματικότητα στηρίζουμε πλήρως, και τώρα περιμένουμε την τελική γνώμη».

Οι ερευνητές πρόσθεσαν ότι στην Ευρώπη, το μελάνωμα προκαλεί περίπου 20.000 θανάτους κάθε χρόνο.

«Η επικράτηση της χρήσης ξαπλώστρας είναι σημαντική σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και όσοι έχουν χρησιμοποιήσει ξαπλώστρες τουλάχιστον μία φορά πριν από την ηλικία των 35 αναφέρεται ότι έχουν 75% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μελάνωμα σε σχέση με όσους δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ. Έχει συζητηθεί ότι η ξαπλώστρα χρήση μπορεί να είναι υπεύθυνη για πάνω από 3.000 περιπτώσεις μελανώματος ετησίως στην Ευρώπη», κατέληξαν οι επιστήμονες.

Βιομηχανία: «Μονόπλευρη» προσέγγιση

Ο Frank Harbusch, Γενικός Γραμματέας του European Sunlight Association που εκπροσωπεί τη βιομηχανία εσωτερικού μαυρίσματος, πιστεύει ότι η προσέγγιση της SCENIHR είναι προβληματική.

Ο ίδιος είπε στην EurActiv ότι η βιομηχανία του συνεισέφερε με περίπου 100 σχόλια για την προκαταρκτική γνώμη της SCENIHR και κατηγόρησε τους ερευνητές για μεροληψία.

Αναφερόμενος στη δημόσια ακρόαση για το θέμα αυτό στο Λουξεμβούργο στις 12 Απριλίου, σημείωσε ότι υπήρξε ισχυρή παρουσία των εκπροσώπων της βιομηχανίας και ανεξάρτητων επιστημόνων, οι οποίοι «σοκαρίστηκαν από την μονόπλευρη προσέγγιση της έκθεσης».

«Οι δύο επιλεγμένοι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες, ο κ Greinert και ο κ Doré, οι οποίοι έκαναν το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για την Ομάδα Εργασίας, είναι και οι δύο πολύ καλά γνωστοί για τη θέση τους κατά της ακτινοβολίας UV. Επίσης, εξετάζουν αυτό το θέμα κυρίως από τη σκοπιά των δερματολόγων, , που σημαίνει μια καθαρή εστίαση σε βλάβες του δέρματος,» τόνισε ο Harbusch.

Πρόσθεσε ότι, όταν πρόκειται για τον κίνδυνο και τα οφέλη της υπεριώδους ακτινοβολίας, θα πρέπει να δούμε την ευρύτερη εικόνα, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο από φωτοβιολόγους.

«Ως εκ τούτου, έχουμε καταστήσει πολύ σαφές στην Επιτροπή και στην SCENIHR πως περιμένουμε να ξαναδουλέψουν την άποψή τους», τόνισε.

Αλλαγή νομοθεσίας εάν χρειαστεί

Ερωτηθείς από την EurActiv, αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε ότι η τελική γνωμοδότηση αναμένεται να υιοθετηθεί από την SCENIHR το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους.

«Προς το παρόν η ομάδα εργασίας εργάζεται για την αντιμετώπιση των παρατηρήσεων που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία ήταν ανοικτή μέχρι τις 27 Απριλίου το 2016», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ, προσθέτοντας ότι επιστημονικές επιτροπές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρέχουν επιστημονικές συμβουλές για τη χάραξη πολιτικής με βάση την ενδελεχή επανεξέταση και αξιολόγηση των σχετικών επιστημονικών στοιχείων, έτσι ώστε «να αντλήσουν συμπεράσματα και να εκτιμήσουν τους πιθανούς κινδύνους».

Μια άλλη πηγή της ΕΕ είπε στην EurActiv ότι μόλις η SCENIHR εκδώσει την τελική γνωμοδότησή της σχετικά με τις ξαπλώστρες, η αρμόδια επιτροπή LVD (που αποτελείται από τα κράτη μέλη) και η Ομάδα Εργασία (που αποτελείται από τα κράτη μέλη και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως η βιομηχανία, οργανισμοί τυποποίησης ή ενώσεις καταναλωτών), θα συζητήσουν την ανάγκη να προσαρμοστεί το τρέχον εναρμονισμένο πρότυπο στις ξαπλώστρες, που δίνει σήμερα τεκμήριο συμμόρφωσης με τους στόχους ασφαλείας της οδηγίας χαμηλής τάσης.

www.euractiv.gr