Προϋπολογισμός ΕΕ: πώς θα γίνει πιο αποτελεσματικός και κατανοητός για τους πολίτες

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια δέχεται κριτική, αφενός για τις μεγάλες συνεισφορές που πρέπει να καταβάλουν τα κράτη μέλη και αφετέρου για τη δυσκολία να αντιμετωπίσει απροσδόκητες κρίσεις. Τα μέλη του ΕΚ και των εθνικών κοινοβουλίων των κ-μ, συναντιούνται την Τετάρτη και την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, για να συζητήσουν τρόπους για την χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Το ΕΚ εξασφάλισε τη συγκρότηση ομάδας υψηλού επιπέδου για τους ίδιους πόρους (HLGOR). Αποστολή της είναι η αναθεώρηση του υφιστάμενου συστήματος ιδίων πόρων της ΕΕ εντός του 2016 και στόχο να καταστεί απλούστερο, διαφανέστερο, δικαιότερο και πιο δημοκρατικά υπόλογο από το 2021 και μετά. Επικεφαλής της ομάδας είναι ο πρώην Επίτροπος και Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Μόντι, ενώ τα μέλη της ορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η εκδήλωση που πραγματοποιείται στο ΕΚ στις Βρυξέλλες αποτελεί μια ευκαιρία για τους ευρωβουλευτές και τους εκπροσώπους των εθνικών κοινοβουλίων των κ-μ, να εκφράσουν τις απόψεις τους για το ζήτημα, οι οποίες θα συμπεριληφθούν σε έκθεση που θα δοθεί στην HLGOR.

“Συνονθύλευμα εξαιρέσεων”

Ο ευρωβουλευτής και μέλος της HLGOR Γκι Φερχόφσταντ (Φιλελεύθεροι, Βέλγιο), μιλώντας στην εκδήλωση για τις νέες πηγές εσόδων για τον προϋπολογισμό, δήλωσε ότι ο μακροπρόθεσμός προϋπολογισμός της ΕΕ έχει εξελιχθεί σε “ ένα ακατανόητο συνονθύλευμα 53 εξαιρέσεων”. Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό “δεν μιλάμε πλέον για το συμφέρον της ΕΕ αλλά για το πώς θα κάνουμε τα κ-μ να τον αποδεχτούν”, είπε και πρόσθεσε “αυτό το παιχνίδι πρέπει να σταματήσει”.

Ένα άλλος μέλος της ομάδας HLGOR και πρώην ευρωβουλευτής ο Ιβάιλο Κάλφιν., τόνισε την έλλειψη ευελιξίας τους συστήματος, λέγοντας ότι μέχρι το τέλος των διαπραγματεύσεων για τον σημερινό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για το 2013, έχουν προκύψει κρίσεις, οι οποίες δεν μπόρεσαν να αντιμετωπιστούν. “Δεν υπάρχει απολύτως καμία ευελιξία και αυτό αποτελεί κακή χρήση του προϋπολογισμού”.

Ενισχύοντας τον ευρωσκεπτικισμό

Ο Joachim Poβ, μέλος της επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής, υπερασπίστηκε την ανάγκη για ανεύρεση νέων πόρων και επεσήμανε ότι είναι θέμα πολιτικής βούλησης: “Τα προβλήματα βρίσκονται εκεί… Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση στο προσφυγικό, στο περιβάλλον και σε άλλους τομείς μαζί ή σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, η εθνικιστική προσέγγιση θα μας οδηγήσει σε αδιέξοδο”.

Ο Jörgen Andersson μέλος της Επιτροπής Οικονομικών του σουηδικού κοινοβουλίου, υπογράμμισε ότι ο προϋπολογισμός έχει τροφοδοτήσει τον ευρωσκεπτικισμό. Ωστόσο, η χώρα του θα είναι πολύ διστακτική σε προτάσεις που θα καταργούν τις φορολογικές αρμοδιότητες από τα εθνικά κοινοβούλια. Αντ ‘αυτού, η τόνωση και η προώθηση της ανάπτυξης στην ΕΕ θα αυξήσει αυτόματα τον προϋπολογισμό και έτσι θα ωφεληθούν όλοι.

Ανάγκη για ένα καλύτερο σύστημα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιέζει χρόνια για την αναμόρφωση του συστήματος χρηματοδότησης της ΕΕ. Στόχος της μεταρρύθμισης δεν είναι η αύξηση του επιπέδου των δαπανών της ΕΕ αλλά η εύρεση διαφορετικών εσόδων από τις άμεσες εισφορές των κρατών μελών βάσει του ακαθόριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ). Αυτή η πηγή, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 80’ ως συμπληρωματική, έχει αυξηθεί για να αντιπροσωπεύσει περίπου το 80% του προϋπολογισμού.

Επίσης, έχει προστεθεί στο σύστημα σειρά από μηχανισμούς διόρθωσης όπως είναι οι εκπτώσεις για ορισμένα κράτη μέλη, που καθιστά δύσκολο τον υπολογισμό της συνολικής προσφοράς των κ-μ.