Δέσμη προτάσεων για την πνευματική ιδιοκτησία στην ψηφιακή εποχή

Τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, με στόχο την προσαρμογή του στην ψηφιακή εποχή, προωθεί η Ε.Ε. Σε αυτήν τη λογική κινούμενη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε δέσμη προτάσεων, ώστε οι κανόνες, που διέπουν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, να εναρμονιστούν με τις ψηφιακές απαιτήσεις.

Οι ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν τον τρόπο παραγωγής και διανομής της μουσικής, του κινηματογράφου, της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου, των βιβλίων και του Τύπου, καθώς και τον τρόπο πρόσβασης σε αυτά”, τονίζει η Επιτροπή. Εξηγεί δε ότι η πρόταση της θα διασφαλίσει πως με την προσαρμογή των κανόνων της Ευρώπης για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα, περισσότερο περιεχόμενο θα είναι διαθέσιμο. “Το δημιουργικό περιεχόμενο της Ευρώπης δεν πρέπει να παραμένει εγκλωβισμένο. Ωστόσο, πρέπει, επίσης, να προστατεύεται αυστηρά, ιδίως για να βελτιωθούν οι δυνατότητες αμοιβής των δημιουργών”, αναφέρει στη σχετική πρόταση της.

Οι προτάσεις, που κατέθεσε η Επιτροπή, συμπληρώνουν τον προτεινόμενο Κανονισμό για τη φορητότητα του νομικού περιεχομένου (Δεκέμβριος 2015), την αναθεωρημένη οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων και την ανακοίνωση σχετικά με τις διαδικτυακές πλατφόρμες (Μάιος 2016).

Συνολικά, οι σημερινές προτάσεις για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας έχουν τρεις κύριες προτεραιότητες: ευρύτερη επιλογή και καλύτερη πρόσβαση σε περιεχόμενο ηλεκτρονικά και σε διασυνοριακό επίπεδο, βελτίωση των κανόνων για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σχετικά με την έρευνα, την εκπαίδευση και την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες, μια πιο δίκαιη και βιώσιμη αγορά για τους δημιουργούς και τον Τύπο.

Διαδικτυακό περιεχόμενο

Ως προς τον πρώτο άξονα, η Επιτροπή προτείνει ένα νομικό μηχανισμό για να αποκτούν ευκολότερα οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς τις αναγκαίες άδειες από τους κατόχους δικαιωμάτων προκειμένου να μεταδίδουν ηλεκτρονικά προγράμματα σε άλλα κράτη – μέλη της Ε.Ε. Η παροχή στους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς της δυνατότητας να μεταδίδουν τη μεγάλη πλειονότητα του περιεχομένου τους, όπως ειδήσεις, πολιτιστικά προγράμματα, πολιτικά προγράμματα, ντοκιμαντέρ ή ψυχαγωγικά προγράμματα και σε άλλα κράτη – μέλη, θα αυξήσει τις δυνατότητες επιλογής των καταναλωτών.

Με τους νέους κανόνες διευκολύνεται η απόκτηση των αναγκαίων αδειών για τους φορείς που παρέχουν πακέτα καναλιών: αντί να πρέπει να διαπραγματεύονται μεμονωμένα με κάθε κάτοχο δικαιωμάτων για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε άλλα κράτη – μέλη της Ε.Ε., θα είναι σε θέση να αποκτούν τις άδειες από τις εταιρείες συλλογικής διαχείρισης, που εκπροσωπούν τους κατόχους δικαιωμάτων. Με τον τρόπο αυτό, θα αυξηθεί, επίσης, η επιλογή περιεχομένου για τους πελάτες τους.

Video on demand

Για να βοηθηθεί η ανάπτυξη της προσφοράς βίντεο κατά παραγγελία (VOD) στην Ευρώπη, τα κράτη – μέλη καλούνται να δημιουργήσουν όργανα διαπραγμάτευσης, τα οποία θα συμβάλουν στην επίτευξη συμφωνιών αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών για διασυνοριακές υπηρεσίες, μεταξύ των κατόχων οπτικοακουστικών δικαιωμάτων και των πλατφορμών VOD.

Για να βελτιωθεί η πρόσβαση στην πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης, η νέα Οδηγία για τα πνευματικά δικαιώματα θα βοηθήσει τα μουσεία, τα αρχεία και άλλα ιδρύματα στην ψηφιοποίηση και τη διασυνοριακή διάθεση έργων μη διαθέσιμων στο εμπόριο, όπως βιβλία ή ταινίες που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά δεν είναι πλέον διαθέσιμα στο κοινό.

Εκπαίδευση

Οι σπουδαστές και οι εκπαιδευτικοί είναι πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν ψηφιακό υλικό και ψηφιακές τεχνολογίες για τη μάθηση, αλλά σχεδόν 1 στους 4 εκπαιδευτικούς βρίσκεται αντιμέτωπος με περιορισμούς που σχετίζονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας κατά τις ψηφιακές διδακτικές δραστηριότητες του σε εβδομαδιαία βάση. Η Επιτροπή προτείνει μια νέα εξαίρεση, ώστε τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν υλικά ως βοηθήματα διδασκαλίας μέσω ψηφιακών εργαλείων σε διασυνοριακό επίπεδο.

Η Επιτροπή προτείνει, επίσης, μια νέα υποχρεωτική εξαίρεση στην Ε.Ε., η οποία θα επιτρέπει στα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς να διατηρούν τα έργα σε ψηφιακή μορφή, πράγμα ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς και για την πρόσβαση των πολιτών σε μακροπρόθεσμη βάση.

Δημιουργοί

Η Οδηγία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας έχει ως στόχο να ενισχύσει τη θέση των κατόχων δικαιωμάτων όσον αφορά τη διαπραγμάτευση και την αμοιβή τους για την ηλεκτρονική εκμετάλλευση του περιεχομένου τους στις πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο, όπως το YouTube ή το Dailymotion.

Οι πλατφόρμες αυτές θα έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν αποτελεσματικά μέσα, όπως τεχνολογίες αυτόματης ανίχνευσης τραγουδιών ή οπτικοακουστικών έργων, τα οποία οι κάτοχοι των δικαιωμάτων έχουν προσδιορίσει και έχουν συνάψει συμφωνία με τις πλατφόρμες βάσει της οποίας αυτές μπορούν να τα χρησιμοποιούν ή υποχρεούνται να τα αποσύρουν.

Ο Τύπος

Η Επιτροπή προτείνει να θεσπιστεί νέο συγγενικό δικαίωμα για τους εκδότες, παρόμοιο με το δικαίωμα που ήδη υπάρχει βάσει του δικαίου της Ε.Ε. για τους παραγωγούς ταινιών, τους παραγωγούς δίσκων (φωνογραφημάτων) και τους λοιπούς παράγοντες των κλάδων της δημιουργικότητας, όπως οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς.

Το νέο δικαίωμα αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εκδότες του Τύπου, όσον αφορά την πραγματοποίηση επενδύσεων και τη δημιουργία ποιοτικού δημοσιογραφικού περιεχομένου, τα οποία έχουν ουσιώδη σημασία, ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση στη γνώση στις δημοκρατικές κοινωνίες μας. Δεδομένου ότι θα αναγνωριστούν νομικά ως κάτοχοι δικαιωμάτων για πρώτη φορά, θα είναι σε καλύτερη θέση να διαπραγματεύονται τη χρήση του περιεχομένου τους από ηλεκτρονικές υπηρεσίες που το χρησιμοποιούν ή καθιστούν δυνατή την πρόσβαση σε αυτό και θα έχουν καλύτερες ικανότητες καταπολέμησης της πειρατείας. Η προσέγγιση αυτή θα παράσχει σε όλους τους παράγοντες ένα σαφές νομικό πλαίσιο για την αδειοδότηση περιεχομένου για ψηφιακές χρήσεις και θα συμβάλει στην ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων προς όφελος των καταναλωτών.

www.epixeiro.gr